Cinsel Konularda Soru Soran Çocuklarımıza Nasıl Davranalım?

1. Çocuğunuzun cinsellikle ilgili sorularını kötü karşılamak, ayıplamak ya da duymamış gibi yapmak,
• Cinselliğin ayıp, kötü, konuşulmaması gereken bir şey olduğu duygusunu uyandırır. Çocuklar cinselliğin kötü, utanılacak bir şey olduğunu düşündüklerinde yaşamları boyunca cinselliğe böyle bakabilirler.
•  Cinsel istek utanç, ayıp, günah kelimeleriyle eşleşmiş olur ve erişkin dönemde sağlıklı, mutlu bir cinsel yaşam kurabilme olanağı azalır.
•  Yanıtlanmayan sorular çocukların merakını daha çok arttırabilir ve ani odaya dalmalar, anne-babayı çıplak görmeye çalışma gibi davranışlara da itebilir.

2.  Anne-babanın cinsel konuları çocuklarıyla gergin, sıkıntılı bir biçimde hatta kısık sesle konuşmaları,‘Bunlar yasak konular, ilgilenme- soru sorma’ mesajı verebilir.
• Bu konudaki meraklarını gidermek için çocuklar başka kişilere yönelirler. Bu kişiler genellikle kendilerinden birkaç büyük kişiler veya cinsel içerikli yayınlar, dergiler, filmler olmaktadır. Bu kaynaklardan elde edilen cinsel bilgiler ise çoğu zaman abartılı, yanlış, eksik olabilmektedir.
• Bu merakından dolayı çocuk kendini suçlu hissetmeye başlar.
• Bu konularda tatminkar yanıt alamayan çocuğun anne- babasına olan güveni de sarsılır ve ergenlik döneminde de cinsel konularla ilgili soruları ya da yaşantıları onlarla paylaşmak istemez.Cinsel konuları merak etmek doğal ve sağlıklıdır. Sağlıksız olan bu merakın doyurulma biçimidir.

3.  Anne-babalar bu konuda hiç soru gelmediğinde rahatlayabilir ve ‘ Benim çocuğumun     bu konularla hiç ilgisi yok ‘ diye düşünebilir.
• Çocuklar genellikle bu konularla ilgili yanıt alamayacağını düşündüklerinden susmaktadırlar.
• Ailesi tarafından genel anlamda ilgi görmeyen çocuklar da soru sormaya yeltenmezler.
•  Çocuk bu soruları sorduğunda tersleneceğinden korkuyorsa da soru sormak istemeyebilir.

Anlatırken Nelere Dikkat Edelim:

• Çocuklarınızın cinsel içerikli sorularını dinlemeye zaman ayırın. Cevaplarınız kısa, net, yalın ve anlaşılır şekilde olsun. Fazla ayrıntıya girmeyin.
• Çocuklarınıza bu konularda yanlış model olmamaya gayret edin, ancak onları modelsiz de bırakmayın.
• Çocuğunuzla hemcinsi olan ebeveynin bu konuları konuşması daha uygun olacaktır. Çocuğunuzu tek büyütüyorsanız o zaman ailedeki aklı başında bir kişiden veya yakın bir dostunuzdan yardım isteyebilirsiniz.
• Çocuğunuza cinselliği, anlatırken örnekler verebilirsiniz, ancak bu örnekleri kesinlikle kendi yaşantınızdan seçmeyin. Çocuklarımız anne-babasının bir cinsel yaşamı olduğunu elbette bilecekler. Cinselliğin anne-babanın sadece çocuğa sahip olmak içi yaptıkları bir şey olmadığını bilmeleri önemli. Ancak bu yaşamla ilgili ayrıntıları bilmeleri oldukça sağlıksız olacaktır.Ev de veya dışarıda anne ve babanın birbirine sarılması, öpüşmesi, dokunması çok doğal ve sağlıklı bir davranıştır. Çocuğumuz bizi kıskanır mı, ona olan sevgimizden şüphe duyar mı gibi endişelerle birbirinden uzak durmak çocuğun aslında bu konularda daha güvensiz olmasına neden olur. Anne- babanın birbirine karşı duydukları sevgiyle, evlat sevgisini ayırabilmeleri ancak bu durumu görerek olanaklı olur.
• Erkek çocuklara annenin, kız çocuklara da babanın yasak olduğu ifade edilmeli ve 5 yaşından sonra birbirlerini çıplak görmek, yıkamak, soyunurken yanında olmak gibi davranışlardan kaçınılmalıdır. Anne-babanın yatak odasının kapısı hep kapalı olmalı ve çocuk kapıyı çalarak girmeyi öğrenmelidir.  Siz de onun odasına mutlaka kapısını çalarak girmelisiniz elbette.
• Cinsel konuları anlatırken kitaplardan yararlanmayı unutmayın, ancak bu yararlanma çocuğun odasına o kitabı bırakmak şeklinde olmamalı. Çocuğunuzla birlikte kitaba bakabilirsiniz ya da kendi bilgilerinizi netliğe kavuşturmak için onunla konuşmadan önce kitaba başvurabilirsiniz. Sorduğu bazı soruların yanıtları konusunda bilginiz yoksa veya tereddütleriniz varsa onunla birlikte araştırabilirsiniz, elbette ki doğru kaynakları seçerek.
• Özellikle doğumun bir hastalık olmadığını, doğal bir olay olduğunu anlatmayı unutmayın. Acı çekilebileceğini anlatmayı da unutmayın.
• Cinselliği anlatırken bu konuları ayıp, günah veya kötü, iğrenç olduklarından bahsetmeyin. Ancak cinsel konuların mahrem yanından, herkesin yanında konuşulamayacak özel konular olduğundan söz etmek gereklidir.
• Soruları yanıtlarken çocuğunuzun tam olarak neyi öğrenmek istediğini ve bu konuda neler bildiğini ve kimlerden öğrendiğini anlamaya çalışın. Yaşına uygun  olmayan, anlayamayacağı ayrıntılı yanıtlar sadece kafasını karıştıracaktır. Kısa yanıtlar çocuğunuzu tatmin etmiyorsa ve size sormaya cesareti kırılmamışsa merak ettiklerini sormaya devam edecektir zaten.
• Soruları uygunsuz bir yerde sormuşsa yavaşça ve hiç azarlamayan bir tonda ‘Bunları daha sonra evde mutlaka konuşalım’ diyebilirsiniz ve evde de ona ne sormak istediğini sorabilirsiniz.
• Soru size sorulmuşsa çocuğunuz hemcinsiniz olmasa bile sorusunu yanıtlayın, topu başkasına atmayın. Sonrasında da hemcinsi olan ebeveyn çocukla bu konuları konuşarak sorusu olursa her zaman yanıtlamaya hazır olduğunu söyleyebilir.
• Bu tür konuları kalabalık, gürültülü yerlerde konuşmak çocuğun dikkatini dağıtabilir, sakin yerleri tercih edin.
• Çocuğunuzla bu konuları ( aslında her konuyu) konuşurken gözlerini kaçırmayın, aksine sürekli göz teması kurmaya çalışın ve onun seviyesine inmeye gayret edin(boy olarak)
• Cinsel organlara isim takmayın.
• Soruları yanıtlarken başka işle uğraşmayın.
• Sorular geldikçe ‘Güzel soru’ ‘Sanırım arkadaşların da bu tür soruların yanıtlarını merak ediyordur’ gibi cesaretlendirici sözler söyleyin.
• Çocuklarınıza başkalarının yanında soyunmamaları gerektiğini sık sık tekrarlayın.
Yabancıların dokunmamasına izin vermemeleri gerektiğini anlatın. Ayrıca tanıdık ta olsa dokunulmasından hoşlanmadıkları anda sizi durumdan haberdar etmeleri ve oradan hemen uzaklaşmaları gerektiği üzerinde önemle durun. Cinsel taciz ve istismar yabancılardan geldikleri kadar hatta daha da sıklıkla tanıdıklardan gelebilmektedirler.

Dr. Özlem Mestçiler